HASDER’in Dijital Zanaatkârlar Haritası projesi kapsamında bu kez, Lefkara’nın usta gümüş işçilerinden Michalakis Christou ile bir araya geldik. Genç yaşta başladığı bu zanaate nasıl adım attığını ve yıllar içinde onu bu noktaya getiren süreci anlattı.
Lefkara’nın Gümüş Ustası
Michalakis Christou, 19 Mayıs 1950’de Lefkara’da doğmuş. Çocukluğu da bu küçük ama kültürel açıdan zengin köyde geçmiş. Henüz 13 yaşındayken gümüş işçiliği ile tanışmış ve yerel bir ustanın yanında çıraklık yaparak mesleğe ilk adımını atmış. Zamanla hem gözlemleyerek hem de bizzat çalışarak kendini geliştirmiş; geleneksel gümüş işleme tekniklerini sabırla öğrenip ustalaşmış.
Bugün 75 yaşında olan Christou, tam 63 yılını bu mesleğe adadığını söylüyor. Yaklaşık yarım asırdır kendi atölyesini işletiyor. Zaman içinde bu atölye bir aile işine dönüşmüş: İki oğlu da babalarının izinden giderek mesleği öğrenmiş ve artık onunla birlikte çalışıyormuş. Eşi ise dükkânda geleneksel Lefkara dantelleri üreterek bu emeğe katkı sağlıyormuş.
Çok Kültürlü Bir Geçmişin İzleri
Christou’nun ünü Lefkara sınırlarını da aşmış durumda. Baf gibi farklı şehirlerden müşteriler onunla iletişime geçerek özel siparişler veriyormuş. Usta, yaptığı işin en önemli özelliğinin tamamen saf gümüş kullanılması ve her parçanın el emeği olması olduğunu özellikle vurguluyor.
Geçmişe dair anılarında ise Lefkara’nın çok kültürlü yapısına dikkat çekiyor. Bir zamanlar iki toplumun da birlikte yaşadığı bu köyün ortak kültürel mirası, onun hafızasında hâlâ canlılığını koruduğunu söylüyor.
Onun işçiliğini özel kılan en önemli unsur ise her parçanın tamamen el yapımı olması. Gümüş levhalar önce presleniyor, ardından şekillendiriliyor ve ince ince oyularak son haline getiriliyormuş. Bu süreçte hem ısı hem de büyük bir ustalık gerekiyor. Oğulları da üretim sürecine aktif olarak katılıyor, ölçülere ve tasarımlara uygun şekilde parçaları titizlikle işliyormuş.
Gümüş işçiliğiyle yapılan ürünler arasında kaşıklar, takılar, istavroz, dua lambası (kandil) ve daha birçok el emeği ürün bulunuyormuş. Michalakis Christou’nun dükkânında da bunların birçok örneği yer alıyor.
“Bu Bir Meslek Değil, Tutku”
Michalakis Christou “Benim için gümüş işçiliği sadece bir meslek değil; bir ömürlük tutkudur,” diyor. Aile bağlarını, geleneği ve ustalığı bir araya getiren bu sanat, onun ellerinde yaşamaya devam ediyor. Onun için en önemli noktalardan biri de bu zanaatın bir aile geleneğine dönüşmesi ve bu mirası gelecek nesillere aktarılabilme ihtimali ve umududur…
